Πώς λειτουργεί το ουροποιητικό

Τα ούρα ακολουθούν μια απλή διαδρομή μέσα στο σώμα της γάτας:

  1. Νεφρά: δύο όργανα που φιλτράρουν συνεχώς το αίμα και παράγουν τα ούρα.
  2. Ουρητήρες: δύο λεπτοί σωλήνες που μεταφέρουν τα ούρα από κάθε νεφρό στην κύστη.
  3. Ουροδόχος κύστη: η «δεξαμενή» όπου αποθηκεύονται τα ούρα μέχρι η γάτα να πάει στην άμμο.
  4. Ουρήθρα: ο σωλήνας από τον οποίο τα ούρα βγαίνουν από το σώμα.

Τα νεφρά κάνουν πολύ περισσότερα από το να παράγουν ούρα:

  • Απομακρύνουν τα άχρηστα προϊόντα που δημιουργούνται όταν ο οργανισμός μετατρέπει την τροφή σε ενέργεια.
  • Ρυθμίζουν το νερό και τα άλατα (ηλεκτρολύτες) ώστε τα κύτταρα να λειτουργούν σωστά.
  • Παράγουν ορμόνες: την ερυθροποιητίνη, που βοηθά στον σχηματισμό ερυθρών αιμοσφαιρίων, και τη ρενίνη, που συμμετέχει στον έλεγχο της αρτηριακής πίεσης και της ισορροπίας του αλατιού.
  • Ενεργοποιούν τη βιταμίνη D, που είναι απαραίτητη για υγιή οστά.

Γι' αυτό, όταν τα νεφρά νοσούν, η γάτα μπορεί να εμφανίσει αναιμία, υπέρταση ή απώλεια βάρους, και όχι μόνο αλλαγές στην ούρηση.

Γιατί οι γάτες είναι ιδιαίτερα ευάλωτες

Οι κατοικίδιες γάτες κατάγονται από ζώα της ερήμου. Είναι φτιαγμένες να παίρνουν το μεγαλύτερο μέρος του νερού τους από την τροφή και να παράγουν πολύ πυκνά ούρα, και πολλές πίνουν λίγο νερό από το μπολ. Τα πυκνά ούρα ευνοούν τον σχηματισμό κρυστάλλων και λίθων.

Άλλοι παράγοντες που αυξάνουν τον κίνδυνο:

  • Φύλο: τα αρσενικά έχουν πολύ στενή ουρήθρα, που μπορεί να φράξει εύκολα από κρυστάλλους, βλέννη ή μικρές πέτρες.
  • Στρες: αλλαγές στο σπίτι, νέο κατοικίδιο, μετακόμιση ή συγκρούσεις με άλλες γάτες μπορεί να προκαλέσουν φλεγμονή στην κύστη.
  • Ξηρή τροφή μόνο και λίγη κίνηση: συνδέονται με λιγότερο νερό, παχυσαρκία και πιο σπάνια ούρηση.
  • Ηλικία: με τα χρόνια η λειτουργία των νεφρών μειώνεται σταδιακά, και η χρόνια νεφρική νόσος γίνεται πολύ συχνή στις ηλικιωμένες γάτες.

Τα πιο συχνά προβλήματα

Πρόβλημα

Τι είναι

Ποιες γάτες αφορά συχνότερα

Ιδιοπαθής κυστίτιδα

Φλεγμονή της κύστης χωρίς λοίμωξη, που συχνά σχετίζεται με το στρες

Νεαρές και μεσήλικες γάτες, συχνά σε σπίτια με πολλές γάτες

Κρύσταλλοι και λίθοι

Ορυκτά που σχηματίζονται στα ούρα και ερεθίζουν ή φράζουν την κύστη και την ουρήθρα

Γάτες που πίνουν λίγο νερό ή είναι υπέρβαρες

Απόφραξη ουρήθρας

Η ουρήθρα κλείνει και τα ούρα δεν μπορούν να βγουν· είναι επείγον περιστατικό

Σχεδόν πάντα αρσενικές γάτες

Ουρολοίμωξη

Μικροβιακή λοίμωξη στην κύστη

Ηλικιωμένες γάτες και γάτες με διαβήτη ή νεφρική νόσο

Χρόνια νεφρική νόσος

Σταδιακή, μόνιμη απώλεια της λειτουργίας των νεφρών

Κυρίως γάτες άνω των 7 ετών

Πολλά από αυτά προκαλούν παρόμοια συμπτώματα, γι' αυτό η σωστή διάγνωση από τον κτηνίατρο είναι απαραίτητη πριν ξεκινήσει οποιαδήποτε θεραπεία.

Σημάδια που πρέπει να προσέξετε

Προβλήματα στην κύστη και την ουρήθρα εμφανίζονται συνήθως ξαφνικά:

  • συχνές επισκέψεις στην άμμο με λίγα ούρα κάθε φορά
  • πίεση ή νιαούρισμα την ώρα της ούρησης
  • αίμα ή ροζ χρώμα στα ούρα
  • ούρηση έξω από την άμμο, συχνά σε μαλακές ή δροσερές επιφάνειες
  • υπερβολικό γλείψιμο της γεννητικής περιοχής

Η νεφρική νόσος εξελίσσεται αθόρυβα, μέσα σε μήνες ή χρόνια:

  • η γάτα πίνει περισσότερο νερό και ουρεί περισσότερο, οι μπάλες στην άμμο μεγαλώνουν
  • σταδιακή απώλεια βάρους και όρεξης
  • αμελημένο τρίχωμα, κούραση
  • περιστασιακοί εμετοί ή κακοσμία στο στόμα

Πότε είναι επείγον

Αν η γάτα σας, ιδιαίτερα αν είναι αρσενική, πηγαίνει στην άμμο και πιέζεται χωρίς να βγάζει ούρα ή βγάζει μόνο σταγόνες, επικοινωνήστε με κτηνίατρο αμέσως, ακόμη και νύχτα. Μια φραγμένη ουρήθρα μπορεί να γίνει θανατηφόρα μέσα σε 24 με 48 ώρες. Συχνά οι ιδιοκτήτες το περνούν για δυσκοιλιότητα, γι' αυτό καλύτερα να μας τηλεφωνήσετε και να το ελέγξουμε.

Τι κάνουμε στο ιατρείο

Για να βρούμε την αιτία, συνήθως ξεκινάμε με:

  • Κλινική εξέταση: ψηλαφούμε την κύστη και τα νεφρά και ελέγχουμε την ενυδάτωση και το βάρος.
  • Εξέταση ούρων: δείχνει πόσο πυκνά είναι τα ούρα και αν υπάρχουν αίμα, κρύσταλλοι, μικρόβια ή γλυκόζη. Αν χρειαστεί, κάνουμε και καλλιέργεια.
  • Εξετάσεις αίματος: αξιολογούν τη λειτουργία των νεφρών. Ο δείκτης SDMA βοηθά να εντοπίσουμε τη νεφρική νόσο νωρίτερα.
  • Μέτρηση αρτηριακής πίεσης: η υπέρταση συνοδεύει συχνά τη νεφρική νόσο και μπορεί να βλάψει τα μάτια και την καρδιά.
  • Υπερηχογράφημα ή ακτινογραφία: για λίθους, αλλαγές στο σχήμα των νεφρών ή στο τοίχωμα της κύστης.

Αν μπορείτε, φέρτε μαζί σας ένα φρέσκο δείγμα ούρων. Μπορούμε να σας δώσουμε ειδική άμμο που δεν απορροφά, για να τα συλλέξετε εύκολα στο σπίτι.

Πρόληψη στο σπίτι

Μικρές αλλαγές στην καθημερινότητα κάνουν μεγάλη διαφορά για την υγεία του ουροποιητικού.

  • Περισσότερο νερό: προσθέστε υγρή τροφή στο διαιτολόγιο, βάλτε μπολ με νερό σε διάφορα σημεία του σπιτιού ή δοκιμάστε ένα σιντριβάνι νερού για γάτες.
  • Αρκετά, καθαρά αμμοδοχεία: ένα για κάθε γάτα και ένα επιπλέον, σε ήσυχα σημεία, καθαρισμένα καθημερινά.
  • Λιγότερο στρες: σταθερό πρόγραμμα, κρυψώνες, ψηλά σημεία για ξεκούραση και καθημερινό παιχνίδι.
  • Υγιές βάρος: ζυγίζετε τη γάτα τακτικά και ρωτήστε μας για τη σωστή ποσότητα τροφής.
  • Σωστή διατροφή: αν η γάτα σας έχει ήδη κρυστάλλους ή νεφρική νόσο, η ειδική κτηνιατρική δίαιτα είναι συχνά μέρος της θεραπείας. Μην την αλλάζετε χωρίς να μας ρωτήσετε.
  • Τακτικοί έλεγχοι: εξετάσεις αίματος και ούρων μία φορά τον χρόνο από τα 7 έτη, και κάθε 6 μήνες μετά τα 10.

Αν έχετε οποιαδήποτε απορία για τη γάτα σας, επικοινωνήστε μαζί μας. Όσο νωρίτερα εντοπίσουμε ένα πρόβλημα του ουροποιητικού, τόσο περισσότερα μπορούμε να κάνουμε.


Επιμέλεια: Βικτώρια Τσαρή DVM MRCVS PgCert
Με βάση τα επιστημονικά δεδομένα του Merck Veterinary Manual.